پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵ - ۰۹:۲۷
نظرات: ۰
۰
-
قصه‌ مردی که به قالب‌ها تن نداد؛ یادی از نیما یوشیج در سالگرد تولد

۲۱ آبان ۱۲۷۶ خورشیدی، در دل کوهستان‌های سرسبز مازندران و در خانواده‌ای ریشه‌دار که تبارشان به اسپهبدان باستانی طبرستان می‌رسید، کودکی به دنیا آمد که نامش در تاریخ با واژه‌ نوآوری گره خورده است؛ علی اسفندیاری معروف به نیما یوشیج.

به گزارش اطلاعات آنلاین، سال‌های نخستین زندگی نیما در میان طبیعت بکر یوش گذشت. او در کنار پدری اهل سوارکاری و تیراندازی، با زندگی بدوی شبانان و گله‌داران بزرگ شد. ساعت‌های طولانی نشستن دور آتش در ارتفاعات کوهستان، روح او را با سادگی، رنج و رهای انسان‌های زحمتکش پیوند زد. اما این آرامش روستایی دیری نپایید. در دوازده‌سالگی، به خواست پدر روانه‌ی تهران شد تا در مدرسه‌ی کاتولیک سن‌لویی تحصیل کند. ورود پسری کوهستانی و کم‌حرف به هیاهوی شهر، با انزوا و حتی تمسخر همکلاسی‌ها همراه بود. با این حال، تشویق‌های معلم ادبیاتش، «نظام وفا»، جرقه‌ شعر را در جان او شعله‌ور ساخت. نیما ابتدا به سبک خراسانی شعر می‌سرود، اما طبع ناآرام او به قالب‌های کهن تن نمی‌داد.

نقطه عطف زندگی ادبی نیما در سال ۱۳۰۱ با انتشار منظومه‌ «افسانه» رقم خورد. این اثر، مانیفست شعر نو پارسی بود؛ بیانیه‌ای دلیرانه که تمام بنیادها، وزن‌ها و قافیه‌های هزارساله و مقدس شعر کهن را به چالش کشید. شاعران سنتی بر او تاختند و به مسخره‌اش گرفتند، اما نیما راه خود را یافته بود. او با دو شعر «ققنوس» و «غراب» در اواخر دهه ۱۳۱۰، عملاً طوفانی به پا کرد که تمام جریان‌های شعر معاصر وامدار آن شدند. نیما معتقد بود که مایه اصلی اشعارش، رنج اوست؛ رنجی که از تماشای درد و محنت ضعفا بر جانش می‌نشست. او در یادداشت‌هایش نوشته بود: «من که می‌بینم به ضعفا چه می‌گذرد، چطور می‌توانم راحت بنشینم؟»

زندگی نیما سرشار از طوفان‌های عاطفی و اجتماعی بود. پس از شکست‌های عاطفی در جوانی، در سال ۱۳۰۵ با عالیه جهانگیر ازدواج کرد؛ ازدواجی که هرچند او را از افکار پریشان رهایی داد، اما با مرگ پدر و درگیری با سختی‌های معیشت همراه شد. در سال‌های پرالتهاب سیاسی، روح حساس نیما با جریانات اجتماعی زمانه‌اش همراه بود، اما او هرگز استقلال فکری خود را از دست نداد. برخلاف برخی گمانه‌زنی‌ها، نیما هیچ‌گاه عضو هیچ حزب سیاسی نشد. او عاشق وطنش، مردمش، و زادگاهش یوش بود و باور داشت که می‌توان اندیشه‌ای نو داشت، اما نباید هویت و ریشه‌ها را گم کرد؛ همان‌طور که می‌گفت ایران هیچ‌گاه قالب‌های تحمیلی را نمی‌پذیرد. او حتی به پسرش شراگیم وصیت کرده بود که هرگز به بازی سیاست وارد نشود و با هیچ دسته‌ای همپا نباشد.

یکی از تلخ‌ترین و در عین حال دراماتیک‌ترین بخش‌های زندگی نیما، فراق برادرش رضا (لادبن) بود. لادبن که از مبارزان سیاسی بود، ناچار شد شبانه به آستارا پناه آورد و پس از پناه گرفتن در خانه‌ی نیما، در تاریکی شب از رود مرزی ارس گذشت و در میان درختان جنگل ناپدید شد. سال‌ها انتظار و چشم‌به‌راهی برای بازگشت برادر، قطعه‌ی جاودانه‌ی «تو را من چشم در راهم» را از دل احساس عمیق نیما بیرون کشید؛ شعری که گویی زمزمه‌ی انتظار همه‌ی انسان‌های رنج‌دیده برای بازگشت گم‌گشتگانشان است.

سرانجام این شاعر بزرگ، پس از یک عمر تلاش بی‌دریغ برای بیدار کردن جان‌های خفته و شکستن قالب‌های فرسوده، در دی‌ماه ۱۳۳۸ بر اثر ابتلا به ذات‌الریه درگذشت.

شما چه نظری دارید؟

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
0 / 300
captcha

پربازدیدترین

پربحث‌ترین

آخرین مطالب

بازرگانی